PL EN

Dr n med.
Grażyna Bartnik

Jestem absolwentką I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie. Posiadam wieloletnią praktykę lekarską i bogate doświadczenie kliniczne zarówno w pracy z pacjentami...

więcej

ZABURZENIA GŁOSU

2013-08-29

ZABURZENIA GŁOSU
Opracowała: dr n. med. Joanna Ratyńska

Foniatria to dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami głosu i mowy. Pacjenci z chrypką często szukają najpierw pomocy u laryngologa, gdyż ta specjalność jest bardziej znana. W wielu przypadkach laryngolog może takim pacjentom pomóc.  Jednak u dużej grupy pacjentów z zaburzeniami głosu podczas rutynowego badania krtani nie stwierdza się ewidentnej przyczyny chrypki.  Pacjenci tacy wymagają bardziej szczegółowej diagnostyki i dlatego powinni  być skierowani do lekarza foniatry. U osób z zaburzeniami głosu badanie krtani powinno być wykonane przy pomocy laryngoskopu czyli specjalnej kamery ukazującej obraz krtani w powiększeniu. Niezmiernie ważne jest również wykonanie badania stroboskopowego. Jest to oglądanie krtani w specjalnym oświetleniu, które pozwala ukazać drgania strun głosowych. Badanie to bardzo często wyjaśnia przyczynę chrypki, nawet jeśli przy rutynowym badaniu krtani wydaje się ona prawidłowa.  Badanie stroboskopowe pomaga również wykryć wczesne zmiany nowotworowe w krtani, nawet, jeśli nie są one jeszcze widoczne podczas badania lusterkiem.

Każdy człowiek od czasu do czasu skarży się na zaburzenia głosu. Dzieje się tak najczęściej podczas infekcji górnych dróg oddechowych. Jeśli obejmuje ona również krtań, może dojść do lekkiego obrzęku strun głosowych, co powoduje chrypkę, a czasem nawet całkowity bezgłos. Chrypka związana z infekcją jest zjawiskiem przejściowym i ustępuje najczęściej po kilku dniach. Jeśli jednak nie zanika ona w ciągu ok. 2 tygodni lub pojawia się bez związku z infekcją i utrzymuje się przez taki okres, należy skonsultować się z lekarzem foniatrą. Utrzymująca się chrypka może być pierwszym objawem nowotworu krtani. Są na niego szczególnie narażone osoby palące papierosy. Nie należy zwlekać z wizytą u specjalisty, gdyż wcześnie wykryty rak krtani jest całkowicie wyleczalny.

Dużą grupę problemów głosowych stanowią tzw. czynnościowe zaburzenia głosu. Występują one często u osób pracujących głosem, np. nauczycieli.  Również czynniki emocjonalne, np. przewlekły stres i napięcie psychiczne mogą być przyczyną wystąpienia czynnościowych zaburzeń głosu, włącznie z całkowitym bezgłosem.  Nawet taki problem jak zaburzenia postawy ciała (częste u osób skarżących się na ból kręgosłupa) może prowadzić do nieprawidłowego napięcia mięśni obręczy barkowej, szyi i krtani, a w konsekwencji do zaburzeń głosu. U osoby z zaburzeniami czynnościowym nie stwierdza się istotnych odchyleń w krtani przy badaniu lusterkiem. Jednak w badaniu stroboskopowym można wykryć zaburzenia napięcia mięśni krtani co samo może być przyczyną chrypki. Nieleczone zaburzenia czynnościowe głosu mogą doprowadzić do pojawienia się widocznych zmian organicznych, takich jak guzki głosowe, obrzęki strun głosowych lub polipy. Szczególnie w przypadku osób pracujących głosem istotne jest , aby temu zapobiec.  Lekarz foniatra może zlecić takiemu pacjentowi leczenie farmakologiczne, fizykoterapię oraz rehabilitację głosu.

Rehabilitacja głosu to niezmiernie ważne narzędzie leczenia i profilaktyki zaburzeń głosu. Polega ona na nauce prawidłowej emisji głosu i eliminowaniu nieprawidłowych nawyków związanych z tworzeniem głosu.  Rehabilitacja może polegać na wykonywaniu różnorodnych ćwiczeń, a także obejmować terapię manualną czyli specjalny masaż krtani wykonywany przez lekarza, normalizujący napięcie mięśni krtani. Zakres ćwiczeń powinien być dobierany indywidualnie dla każdego pacjenta, w zależności od przyczyny zaburzenia głosu. Przed rozpoczęciem rehabilitacji konieczna jest ocena narządu głosu  wykonywana przez foniatrę w celu określenia przyczyny chrypki.

Wiele zaburzeń głosu jest niepotrzebnie leczonych antybiotykami lub lekami przeciwzapalnymi, podczas gdy wskazana byłaby rehabilitacja prowadzona przez foniatrę. Pacjenci często nie wiedzą, że rehabilitacja głosu może pomoc nawet w przypadku trwających wiele lat problemów głosowych. Bardzo dobre i dobre efekty rehabilitacji głosu osiąga się np. w czynnościowych zaburzeniach głosu, w zaburzeniach mutacji u chłopców  (nieprawidłowy wysoki głos może utrzymywać się nawet u dorosłych mężczyzn – rehabilitacja głosu może wtedy pomóc  całkowicie unormować głos),  porażeniach strun głosowych (np. po operacjach tarczycy), w tzw. bezgłosie czynnościowym, czyli utracie głosu bez widocznej przyczyny, często na podłożu psychogennym.

Zaburzenia głosu dotyczą nie tyko dorosłych, lecz także dzieci. Na szczęście w wieku dziecięcym większość przypadków chrypek nie jest spowodowana groźnymi przyczynami. Chrypka występuje najczęściej u dzieci nadużywających głosu (u których często stwierdza się tzw. guzki głosowe, czyli obrzęki strun głosowych spowodowane zbyt mocnym ich zwieraniem). Chrypka może też towarzyszyć alergii.  Jednak, podobnie jak u dorosłych, przedłużająca się chrypka u dziecka jest wskazaniem do oceny krtani. Ze względu na brak współpracy oraz anatomię krtani, badanie lusterkiem u dziecka jest dużo trudniejsze niż u dorosłego,. Wtedy  pomocna może być fiberoskopia, czyli oglądanie krtani cienką elastyczna kamerą, wprowadzaną przez nos.  Badanie to jest  tylko nieznacznie uciążliwe dla dziecka, trwa kilka minut i można je wykonać również u dziecka niewspółpracującego.   Badanie fiberoskopowe jest również nieocenione w przypadku osób dorosłych, u których ze względu na budowę anatomiczną lub silne odruchy gardłowe oglądanie krtani lusterkiem nie udaje się.
W poradni audiologiczno-foniatrycznej Ibis-Sensor Cliniq u pacjentów  z zaburzeniami głosu wykonujemy:

  • laryngoskopię sztywną (badanie kamerą ukazującą krtań w powiększeniu)
  • badanie stroboskopowe (badanie krtani w specjalnym oświetleniu ukazującym drgania strun głosowych)
  • badanie fiberoskopowe krtani  u dorosłych i dzieci

W terapii zaburzeń głosu oferujemy:

  • program rehabilitacji głosu dopasowany do indywidualnych potrzeb pacjenta
  • fizykoterapię (inhalacje, elektrostymulacje krtani, jonoforezy)
  • leczenie zachowawcze
  • konsultację i terapię psychologiczną
  • konsultację i terapię fizjoterapeutyczną w przypadku zaburzeń napięcia mięśniowego, zaburzeń postawy ciała itp.