PL EN

Dr n med.
Grażyna Bartnik

Jestem absolwentką I Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie. Posiadam wieloletnią praktykę lekarską i bogate doświadczenie kliniczne zarówno w pracy z pacjentami...

więcej

ZAWROTY GŁOWY

2013-08-29

ZAWROTY GŁOWY
Opracowała: dr n. med.Grażyna Tacikowska 

Pacjent z zawrotami głowy to osoba, która wymaga szczególnego podejścia lekarskiego, przede wszystkim otoczenia spokojem, życzliwością i cierpliwością oraz nieograniczonego czasu. Jest to spowodowane tym, że zawroty głowy,  szczególnie te nagłe i ostre są niezwykle „lękorodne”. To tak intensywne doznanie, że często, pomimo upływu czasu od pierwszego epizodu zawrotu głowy,  człowiek nie jest wstanie pozbyć się obawy, że choroba może się powtórzyć.  Niekorzystnie na stan emocjonalny pacjenta wpływa też przedłużająca się i złożona diagnostyka, która w przypadku zawrotów głowy nierzadko taka musi być. Zawrót głowy jest objawem różnych chorób i ma złożone mechanizmy, których diagnozowanie niejednokrotnie wymaga czasu.  Nie mniej pacjent już na pierwszej wizycie powinien uzyskać rzeczowe i konkretne wyjaśnienie, jakie są najbardziej prawdopodobne przyczyny objawów i jaki jest plan dalszych badań i leczenia.

Zdolność człowieka do utrzymania równowagi tj. stabilnej postawy ciała podczas stania jak i ruchu, percepcja położenia naszego ciała w stosunku do otaczającego świata, jak również zdolność dobrego widzenia otoczenia podczas ruchów głowy zależy od układu równowagi. Należy podkreślić,  że funkcja równowagi realizowana jest nie przez jeden narząd, ale przez kompleks informacji napływających z kilku układów, przede wszystkim z narządu równowagi  zlokalizowanego  w uszach (tzw. błędników), układu wzrokowego i układu czucia głębokiego (receptory wrażliwe na ucisk, rozciąganie zlokalizowane w mięśniach i stawach, informujące, która część ciała jest w ruchu, a która  dotyka podłoża). Informacja z receptorów obwodowych jest następnie integrowana na poziomie pnia mózgu i móżdżku włączając wpływ kory mózgowej płata czołowego, skroniowego i ciemieniowego. Zintegrowana informacja skutkuje różnymi określonymi reakcjami percepcyjnymi  i motorycznymi.

Objawy zaburzeń układu równowagi mogą być następujące:

  • objawy burzliwe: uczucie wirowania, niemożność ustania w pionie, wymioty, oczopląs
  • niezgrabne, niepewne poruszanie się
  • skłonność do potykania się
  • zbaczanie, upadki
  • trudności w poruszaniu się w ciemności
  • towarzyszące zaburzenia słuchu

Choroby błędnika zaczynają się i przebiegają zazwyczaj bardzo ostro. Inne objawy tu wymienione mogą być wynikiem deficytów różnych narządów czy układów w tym układu kostno-mięśniowego i uszkodzenia centralnego układu nerwowego .

Z powodu złożoności budowy układu równowagi jak również z powodu takiego samego nazewnictwa dla różnych wrażeń pacjenta ocena i interpretacja zaburzeń jest bardzo złożona.

Kluczowym elementem w diagnostyce zawrotów głowy jest wywiad tj. informacje uzyskane od chorego.  Dokładne określenie wrażeń pacjenta ukierunkowuje na przyczynę i mechanizm dolegliwości i w połączeniu z badaniem lekarskim nierzadko pozwala postawić diagnozą już przy pierwszym spotkaniu.  Np. odczucie wirowych zawrotów jest iluzją ruchu spowodowaną nierównowagą w pracy błędnika. Z kolei uczucie jak przed omdleniem jest objawem obniżonej perfuzji mózgu i może być związane z zaburzeniami w układzie sercowo-naczyniowym.
Poza wywiadem diagnostyka w zawrotach głowy opiera się na testach specyficznych dla układu równowagi. Jest to przede wszystkim obserwacja ruchów gałek ocznych oraz testy oceniające zdolność pacjenta do utrzymania stabilnej postawy ciała w różnych sytuacjach, np. na niestabilnym podłożu.

Zawroty głowy i zaburzenia równowagi, mimo że mogą być niezwykle dokuczliwe, są najczęściej objawem choroby, która jest łagodna z punktu widzenia zdrowia i życia pacjenta.  Jednak z uwagi na fakt, takie same zawroty  głowy, choć zdecydowanie rzadziej, mogą być objawem poważnego schorzenia nie należy ich lekceważyć i w każdym przypadku próbować wyjaśnić ich przyczynę.  

Poradnia Konsultacyjna Zaburzeń Słuchu, Głosu i Równowagi przy  Klinice Medycznej Ibis oferuje pomoc doświadczonego zespołu medycznego w zakresie diagnozowania i leczenia zawrotów głowy. Dysponuje zapleczem diagnostycznym niezbędnym w zakresie tego problemu (min.audiometria tonalna, słuchowe potencjały wywołane z pnia mózgu, urządzenia do obserwacji ruchów gałek ocznych i oczopląsu, rezonans magnetyczny).  

Najczęstsze problemy zdrowotne diagnozowane i leczone tutaj to:  

  • Łagodne, napadowe, położeniowe zawroty
  • Zawroty głowy związane z podróżą
  • Choroba Meniere’a
  • Migrena z zawrotami głowy
  • Pourazowe zawroty głowy
  • Dehiscencja kanału półkolistego górnego
  • Szumy uszne
  • Zapalenie neuronu przedsionkowego
  • Nerwiak nerwu słuchowego
  • Obustronne uszkodzenie narządu przedsionkowego

Konsultowanych jest również wiele innych, rzadszych, ale wciąż istotnych liczbowo problemów związanych z funkcją błędnika, a także tych z zakresu neurologii i chorób narządu ruchu.